Paraffinevrije kaarsen: zo lees je het etiket

Paraffinevrije kaarsen zijn kaarsen zonder enige aardoliewas, meestal gemaakt van pure bijenwas of een plantaardige was van 100%. Het lastige is dat paraffine zelden op de voorkant van de doos staat. Het verstopt zich in mengsels met zachte namen, dus de enige betrouwbare toets is een etiket dat één was noemt en het percentage vermeldt.

Wat paraffine is

Paraffine is een bijproduct van de olieraffinage: de vaste fractie die overblijft wanneer ruwe olie wordt verwerkt tot brandstoffen en smeermiddelen. Het wordt geraffineerd, vaak wit gebleekt, en in enorme hoeveelheden tegen een lage prijs verkocht. De meeste kaarsen ter wereld zijn ervan gemaakt.

Het wordt niet gebruikt omdat het beter is, maar omdat het handig is. Paraffine is goedkoop, neemt kleur en geur makkelijk op en laat zich in elke mal gieten. Voor een massaal geproduceerde geurkaars zijn die eigenschappen moeilijk te verslaan.

Waarom mensen kiezen voor paraffinevrije kaarsen

• Ze branden thuis liever geen aardolieproduct. Voor veel mensen is dat alleen al genoeg.
• Ze willen een kortere ingrediëntenlijst. Een paraffinevrije kaars is meestal in alles eenvoudiger, met minder toevoegingen om hem goed te laten branden.
• Ze willen een langzamere, helderdere vlam. Pure bijenwas is compact en smelt rond 62 tot 64 °C, zodat hij langzaam en rustig brandt.
• Ze willen weten wat ze kopen. Een maker die één was noemt, doet een belofte die makkelijk te controleren is.

Eén eerlijke kanttekening. Paraffinevrij betekent niet vrij van uitstoot. Elke vlam geeft wat deeltjes af, welke was ook, en daarom zijn de lont bijknippen en frisse lucht bij elke kaars belangrijk. Onze gids over niet-giftige kaarsen gaat daar dieper op in.

Waar paraffine zich verstopt op een etiket

Geen van deze omschrijvingen betekent gegarandeerd paraffine. Elke omschrijving is wel een reden om verder te lezen, of om het te vragen.

• “Natuurlijke was” of “natuurlijk wasmengsel”. “Natuurlijk” heeft voor kaarsen geen wettelijke betekenis. Het kan een mengsel beschrijven dat deels uit paraffine bestaat.
• “Sojamengsel” of “gemaakt met soja”. Een kaars kan een klein deel soja bevatten en toch vooral uit paraffine bestaan.
• “Plantaardige was” zonder percentage. Het plantaardige deel kan maar één ingrediënt van meerdere zijn.
• “Kokoswas”. Kokos is te zacht om alleen te staan en wordt bijna altijd gemengd; vraag waarmee.
• “Bijenwaskaars” of “met bijenwas”. Sommige bijenwaskaarsen zijn bijenwas en paraffine samen. Alleen “100% bijenwas” vertelt je dat er verder niets in zit.
• Helemaal geen was vermeld. Noemt een etiket wel de geurnoten maar niet de was, ga dan uit van paraffine tot het tegendeel blijkt.

Een kaarsenetiket lezen, stap voor stap

1. Zoek de was. Die moet benoemd worden, niet omschreven. “Bijenwas” of “sojawas” is een naam; “luxe was” is een omschrijving.
2. Zoek het percentage. “100%” is waar het om gaat. Alles daaronder, of niets, betekent een mengsel.
3. Lees de geurregel. Benoemde etherische oliën of helemaal geen geur zijn eenvoudiger dan “fragrance” of “parfum”.
4. Kijk naar de lont. Katoen, of een andere gewone vezel, wil je zien.
5. Let op de kleur. Pure bijenwas is van nature goudkleurig, van bleek citroengeel tot diep amber. Helder wit of een sterke kleur is gebleekt of gekleurd.
6. Zoek een brandtijd en een maker. Gemeten uren en een vermelde plaats van productie wijzen op een merk dat zijn kaarsen test.

Kenmerken die je kunt zien en voelen

Het etiket is de betrouwbare toets, maar pure bijenwas verraadt zichzelf ook. Hij is stevig en een tikje plakkerig, nooit vettig. Hij ruikt zacht naar honing, ook onaangestoken. En na verloop van tijd kan er een zachte witte waas op komen, bloei genoemd: natuurlijke oliën in de was die naar het oppervlak trekken. Paraffine en mengsels bloeien niet, dus een dun wit laagje op een bijenwaskaars is een goed teken en geen gebrek. Op onze pagina Kaarsverzorging lees je hoe je het wegveegt als je liever het goud ziet.

Ook de prijs is een aanwijzing. Pure bijenwas is een beperkt materiaal; een grote bijenwaskaars voor een heel lage prijs verdient een tweede blik op het etiket.

Vragen om aan een kaarsenmaker te stellen

• Is de was voor 100% één materiaal, en welk?
• Wordt er ergens in het assortiment paraffine of een mengsel gebruikt?
• Is de was gebleekt, ontgeurd of gekleurd?
• Waar is de lont van gemaakt?
• Waar wordt de kaars gemaakt, en hoe lang brandt hij?

Een maker van paraffinevrije kaarsen beantwoordt alle vijf zonder aarzelen.

Een korte koopgids

Voor een vrijstaande kaars, een stompkaars of een dinerkaars kies je 100% bijenwas: soja en kokos zijn te zacht om zelf hun vorm te houden. Voor een sterk geurende kaars in een pot is een plantaardige was van 100% een redelijke paraffinevrije keuze, als het etiket het percentage bevestigt. Voor een geurkaars met een rustiger karakter en een langere brandtijd is bijenwas in een kom met benoemde etherische oliën de middenweg. Twijfel je tussen bijenwas en soja, dan helpt onze vergelijking bijenwas of soja kaarsen.

Elke kaars van Beezu is paraffinevrij

Al onze kaarsen zijn 100% Europese bijenwas en een katoenen lont. Geen paraffine, geen soja of andere mengsels, geen kleurstoffen en geen synthetische geur. De was wordt uit de honingraat gefilterd en nooit gebleekt, zodat hij de kleur van zijn seizoen houdt. Onze stompkaarsen en dinerkaarsen zijn ongeparfumeerd; onze drie kommen van steengoed krijgen biologische etherische oliën. Elke kaars wordt met de hand gegoten of gedompeld in ons atelier en rijpt daarna minstens drie weken voor hij wordt ingepakt.