Natuurlijke kaarsen: wat het woord echt betekent

Natuurlijke kaarsen zijn gemaakt van materialen uit de natuur, zo min mogelijk bewerkt: een was die niet chemisch is veranderd, een gewone katoenen lont, en geen synthetische geur of kleurstof. Het woord “natuurlijk” is voor kaarsen alleen niet beschermd, dus het kan van alles betekenen, van pure bijenwas tot een paraffinemengsel met een druppel etherische olie. Niet het woord, maar de ingrediëntenlijst vertelt je welke het is.

“Natuurlijk” is een onbeschermd woord

Anders dan bij voeding bestaat er voor kaarsen geen wettelijke definitie van natuurlijk. Een merk kan het woord gebruiken voor de was, voor de geur, voor het uiterlijk van de doos of gewoon voor de sfeer die het wil oproepen. Geen daarvan is per se oneerlijk, maar geen daarvan vertelt je ook wat er in de kaars zit.

Daarom beoordeel je een natuurlijke kaars met drie vragen: waar komt de was vandaan, hoeveel is hij onderweg veranderd, en wat is eraan toegevoegd? Hetzelfde geldt voor zijn strenger klinkende neef: onze gids over biologische kaarsen legt uit wat dat woord op een kaars wel en niet kan betekenen.

Gradaties van natuurlijk, van minst tot meest

1. Paraffine met een “natuurlijke” geur. De was is een bijproduct van de olieraffinage. Een natuurlijke geurnoot erbovenop verandert niets aan wat er brandt.
2. Mengsels van plantaardige was en paraffine. “Sojamengsel”, “plantaardig wasmengsel” en veel kokoswassen. Deels plant, deels aardolie, vaak in niet-vermelde verhoudingen.
3. Plantaardige wassen van 100%. Soja, koolzaad of kokos, gemaakt van oliën die worden gehydrogeneerd om ze vast te maken. Plantaardig en zonder aardolie, maar bewerkt en niet zoals ze in de natuur voorkomen.
4. Gebleekte of ontgeurde bijenwas. Een materiaal uit de natuur, daarna ontdaan van kleur en geur om er egaal uit te zien.
5. Pure, ongebleekte bijenwas. Gemaakt door de bijen, gesmolten en gefilterd, en verder niets. Het is de enige kaarsenwas die vrijwel precies zo in de natuur bestaat als hij brandt.

Waarom pure bijenwas de meest natuurlijke kaarsenwas is

Werksters maken bijenwas van piepkleine schilfers die ze afscheiden, en vormen er raat van om honing in op te slaan en hun broed in groot te brengen. Bij het oogsten van de honing snijdt de imker de dunne wasdekseltjes van de raat. Die dekselwas wordt zachtjes gesmolten en door fijn doek gehaald tot er alleen heldere, goudkleurige was overblijft. Er is geen hydrogenering, geen verharder en geen toevoeging nodig om er een kaars van te maken.

Omdat er niets uit wordt gehaald, houdt hij het karakter van de bijenkast. Zijn kleur verandert met de bloemen die de bijen bezochten: voorjaarsbloesem geeft een bleke, bijna citroengele was, nazomer en heide een diep amber. Brandend ruikt hij zacht naar honing, en daarom zijn onze ongeparfumeerde kaarsen nooit helemaal geurloos. In ons journal lees je waarom bijenwas naar honing ruikt, en Onze bijenwas volgt hem van de bijenstal tot het atelier.

Eén eerlijke kanttekening: natuurlijk betekent niet dat een kaars geen effect heeft op de lucht. Elke vlam, natuurlijk of niet, geeft wat deeltjes af. Een natuurlijke kaars laat gewoon de ingrediënten weg die nooit nodig waren.

Het vakmanschap achter natuurlijke kaarsen

Een natuurlijk materiaal gedraagt zich minder gelijkmatig dan een industrieel materiaal, dus het vraagt meer zorg van de maker. Die zorg is deel van wat je koopt.

Met de hand gegoten en gedompeld

Onze kommen en stompkaarsen worden met de hand gegoten. Onze dinerkaarsen worden gedompeld, zoals kaarsen eeuwenlang gemaakt werden: een stuk katoenen lont wordt in warme bijenwas gedompeld, eruit gehaald, laten uitharden en opnieuw gedompeld, zo’n dertig keer. Een paar dinerkaarsen kost een hele ochtend. Je ziet het proces in Dinerkaarsen met de hand dompelen.

Kleine batches

We gieten in batches die klein genoeg zijn om elke lont te controleren en elke kaars te bekijken voor hij vertrekt. Geen machine giet onze kaarsen en geen lopende band schuift ze door. Dezelfde paar mensen brengen elke batch van blok tot doos.

Tijd

Elke kaars rust minstens drie weken op onze planken voor hij wordt ingepakt. Tijdens het rijpen wordt de was harder en gelijkmatiger, en dat maakt de brandbeurt langzaam en rustig. Van elke batch branden we één kaars op een testplank terwijl de rest wacht, zodat we weten hoe een batch brandt voor hij bij jou aankomt.

Zo herken je een echt natuurlijke kaars

• Eén benoemde was voor 100%, zoals “100% bijenwas”.
• Een natuurlijke kleur: bijenwas die varieert van bleek goud tot amber, geen egaal wit of felle kleurstof.
• Een katoenen lont, zonder metalen kern.
• Geen geur, of een benoemde natuurlijke bron zoals etherische oliën, in plaats van “fragrance” of “parfum”.
• Bloei na verloop van tijd: een zacht wit laagje op bijenwas is een teken dat er niets is toegevoegd.
• Een maker die vertelt waar en hoe de kaarsen gemaakt worden, en hoe lang ze branden.

Natuurlijke geur, met zorg

Wil je een natuurlijke kaars met geur, zoek dan etherische oliën die op het etiket benoemd worden en licht gedoseerd zijn. Ze zijn natuurlijk, maar wel geconcentreerd, en sommige worden afgeraden in de buurt van katten en honden in gesloten ruimtes. In huis met huisdieren zijn de ongeparfumeerde kaarsen de mildere keuze; onze gids over ongeparfumeerde kaarsen vertelt wanneer en waar je ze gebruikt.

Natuurlijke kaarsen van Beezu

Elke kaars van Beezu is 100% Europese bijenwas en een katoenen lont, van kleine Europese imkerijen, gefilterd en nooit gebleekt of gekleurd. Er zit geen paraffine in, geen soja of andere mengsels en geen synthetische geur. Kies ongeparfumeerde stompkaarsen of handgedompelde dinerkaarsen die alleen naar honingraat ruiken, of een van de drie kommen van steengoed, geparfumeerd met biologische etherische oliën. Zoals bij elke kaars: knip de lont bij voor het aansteken en laat een vlam nooit onbeheerd achter.